Orson Welles
George Orson Welles, 6 Mayıs 1915'te Wisconsin'in Kenosha kasabasında dünyaya geldi ve 10 Ekim 1985'te hayata veda etti. Yönetmenlik, oyunculuk, senaryo yazarlığı ve prodüktörlüğün yanı sıra tiyatro ile radyoda da iz bırakan Welles, yirminci yüzyılın en yetkin dram sanatçılarından biri olarak kabul edilir. Sinema, tiyatro, televizyon ve radyo alanlarında verimli bir kariyer sürdürse de Hollywood ile gergin ilişkisiyle tanınır; buna rağmen özellikle erken dönem eserleriyle sinema tarihine derin bir etki kazandırdı. Yönetmenlik anlayışı, katmanlı ve doğrusal olmayan kurgu biçimleri, chiaroscuro gibi yenilikçi ışık kullanımları, sıra dışı kamera açıları, radyodan ödünç alınan ses teknikleri, derin odak çekimleri ve uzun planlarla şekillendi. Stüdyoların baskısı karşısında sanatsal denetimi elinde tutma mücadelesi kariyerinin belirleyici çatısı oldu; pek çok filmi ağır biçimde kesildi, bazıları ise hiç gösterime sunulamadı. Eleştirmenler onu büyük bir yaratıcı güç ve "en özgün auteur" olarak övmüştür. Yirmili yaşlarının başında, yenilikçi bir Macbeth uyarlaması ve The Cradle Will Rock gibi dikkat çeken sahne yapımlarına imza attı. 1938'de Mercury Theatre on the Air antolojisinde, H. G. Wells'in Dünyalar Savaşı romanının radyo uyarlamasını yönetti ve anlattı; dinleyicilerin uzaylı istilasını gerçek sandığı iddia edilen bu yayın geniş çapta panik yarattığı söylenerek Welles'i bir anda ulusal ve uluslararası üne kavuşturdu. Panik iddiaları büyük ölçüde abartılı ve yanıltıcı olsa da, bu olay onu ani bir şöhrete taşıdı. RKO ile çektiği ilk film olan ve Charles Foster Kane rolünde başrolde oynadığı Yurttaş Kane (1941), sıklıkla gelmiş geçmiş en iyi film olarak değerlendirilir. The Magnificent Ambersons (1942), The Lady from Shanghai (1947), Touch of Evil (1958), Chimes at Midnight (1965) ve F for Fake (1974) gibi diğer yapımları da yaygın biçimde başyapıt sayılır. 2002'de British Film Institute'un yönetmenler ve eleştirmenler arasında yaptığı iki ayrı ankette tüm zamanların en büyük film yönetmeni seçildi; eleştirel mutabakat, en iyiler listeleri ve retrospektifler onu en çok beğenilen yönetmen konumuna yerleştirir. Andrew Sarris, etkili eleştiri kitabı The American Cinema: Directors and Directions 1929–1968'de onu Amerika'da çalışmış en büyük 14 yönetmenin oluşturduğu "pantheon"a dahil etti. Bariton sesiyle tanınan Welles, aynı zamanda son derece saygın bir oyuncu olarak AFI'nin 100 Years... 100 Stars listesinde gelmiş geçmiş en iyi Amerikan film oyuncuları arasında 16. sırada yer aldı. Ünlü bir Shakespeare sahne oyuncusu olan Welles, usta bir sihirbazdı ve savaş yıllarında askeri talim gösterilerinde sahne aldı.
Fotoğraflar 9
Ödüller 13
-
Commander of the Legion of Honour (1982)
Kazandı
-
AFI Life Achievement Award (1975)
Kazandı
-
honorary doctorate from the University of Paris-VII (1974)
Kazandı
-
Academy Honorary Award (1970)
Kazandı
-
Altın Aslan (1970)
Kazandı
-
Altın Palmiye (1952)
Kazandı
-
En İyi Özgün Senaryo Akademi Ödülü (1942)
Kazandı Yurttaş Kane
-
En İyi Film National Board of Review Ödülü
Kazandı
-
star on Hollywood Walk of Fame
Kazandı
-
Golden Raspberry Award for Worst Supporting Actor - Razzie Award (1983)
Aday Butterfly
-
En İyi Yönetmen Akademi Ödülü (1942)
Aday Yurttaş Kane
-
En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü (1942)
Aday Yurttaş Kane
-
En İyi Özgün Senaryo Akademi Ödülü (1942)
Aday Yurttaş Kane
Filmleri
Yorumlar 0
Bu içerik hakkında düşüncelerini paylaş
Giriş YapHenüz yorum yok. İlk yorumu sen yap!