Jeyan Mahfi Tözüm

Jeyan Mahfi Tözüm, 6 Ağustos 1928'de İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Necdet Mahfi Ayral, kızına ülkede benzersiz bir isim bulmak amacıyla Kamûs-ı Türkî'ye başvurdu; Farsçada "aslanın kükrerken çıkardığı ses" anlamına gelen "Jeyan" adını seçti. Küçük yaşlarda sanatla tanışan Tözüm, babasının yönlendirmesiyle henüz üç yaşındayken Muhsin Ertuğrul'un sahneye koyduğu Henrik Ibsen yapımı "Peer Gynt" oyununda rol alarak sahne hayatına adım attı. Beyoğlu Kız Lisesinden mezun oldu. Çocukluk yıllarından itibaren seslendirme işine girdi; henüz on yaşındayken "Mutlu Günler" filminin dublajıyla bu alanda ilk deneyimini yaşadı. Sonraki yıllarda yerli ve yabancı yapımların Türkçe seslendirilmesinde önemli bir yer edindi ve Belgin Doruk, Türkan Şoray, Filiz Akın, Hülya Koçyiğit, Fatma Girik, Müjde Ar, Hale Soygazi, Emel Sayın, Gülşen Bubikoğlu, Ahu Tuğba, Serpil Çakmaklı, Hülya Avşar, Harika Avcı ile Semra Sar gibi dönemin sayısız yıldızına sinema perdesinde sesini ödünç verdi. 1954'te ses mühendisi Rauf Tözüm (1915-1978) ile evlendi; kocası yıllar sonra bir trafik kazasında hayatını kaybetti. Aynı yıl çift sinema sahnesinden uzaklaşma kararı aldı ve sanatçı kendisini uzun bir dönem boyunca yalnızca tiyatro sahnesine ve dublaja adadı. Bu süreçte üç yıl boyunca radyoda reklam spikerliği de yaptı. İstanbul Şehir Tiyatroları'nda "Mutlu Günler", "Çıplakları Giydirmek", "Kökler", "Yarısı" ve "Kezban" başta olmak üzere birçok oyunda sahne aldı ve kariyerini burada tamamlayarak emekli oldu. Tiyatronun dışında sinema ile televizyon dizilerinde de oyunculuk sergiledi; 2018 yapımı "Alev Alev" bilinen son işlerinden biri oldu. 2005'te 8. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali kapsamında Bilge Olgaç Başarı Ödülü ile onurlandırıldı. Türk tiyatro ve dublaj sanatının öncü isimlerinden biri olan Jeyan Mahfi Tözüm, 29 Ekim 2023'te 95 yaşında hayata veda etti.