Conrad Veidt

Hans Walter Conrad Veidt, 22 Ocak 1893'te Berlin'de dünyaya geldi ve 3 Nisan 1943'te hayata veda eden Alman sinemasının en etkileyici yüzlerinden biriydi. Sinema tarihine adını altın harflerle yazdıran Veidt, Öteki Gibi (1919), Doktor Caligari'nin Kabinesi (1920) ve Gülmeyen Adam (1928) gibi kült filmlerdeki rolleriyle anılır. Alman sessiz film döneminde Ufa'nın en yüksek ücret alan yıldızlarından biri haline gelen oyuncu, 1933'te Nazilerin iktidara gelmesi üzerine Yahudi olan yeni eşiyle birlikte ülkesini terk etmek zorunda kaldı. Çift önce İngiltere'ye yerleşti; burada Bağdat Hırsızı (1940) dahil birçok yapımda rol aldı. Yaklaşık 1941'de Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmesi, ona Kazablanka'daki (1942) destekleyici rolü kazandırdı. 1916'dan ölümüne dek geçen sürede yüzü aşkın filmde görünen Veidt'in en erken performanslarından biri, Robert Wiene'in yönettiği ve Alman Ekspresyonizminin başyapıtlarından sayılan Doktor Caligari'nin Kabinesi'ndeki katil uyurgezer Cesare rolüydü; Werner Krauss ve Lil Dagover ile birlikte kamera karşısına geçti. Gülmeyen Adam'daki (1928) başrolü — yüzü kalıcı bir sırıtışa dönüştürülmüş, sakat bir sirk göstericisini canlandırdığı performans — 1940'ta Bill Finger tarafından yaratılan Batman kötü karakteri Joker'e görsel ilham kaynağı oldu. Sessiz korku sinemasında da öne çıkan oyuncu, yine Robert Wiene imzalı Orlac'ın Elleri'nde (1924), Prag Öğrencisi'nde (1926) ve Kral Ivan'ı canlandırdığı Waxworks'te (1924) boy gösterdi. Veidt, Magnus Hirschfeld'in yapımı olan ve eşcinselliği sempatik bir bakışla ele alan ilk filmlerden biri olan Öteki Gibi'de (Anders als die Andern, 1919) de yer aldı; ne var ki filmdeki karakterler mutlu bir sona ulaşamıyordu. Almanya'nın ilk sesli filmi sayılan Das Land ohne Frauen'da (1929) başroldeydi. 1920'lerin sonunda Hollywood'a taşınan oyuncu birkaç film çevirdi; ancak sesli sinemanın yükselişi ve İngilizce konuşmadaki zorlukları onu Almanya'ya dönmeye itti. Bu dönemde yetişmek isteyen oyunculara mentorluk yaptı; öğrencilerinden biri, ileride Amerikalı karakter oyuncusu olarak tanınacak Lisa Golm'du.