Bert Freed

Bert Freed, 3 Kasım 1919'da New York'un Bronx semtinde dünyaya gelen ve 2 Ağustos 1994'te yaşamını yitiren Amerikalı bir karakter oyuncusudur. Kariyeri boyunca sinema, televizyon ve dublaj alanlarında yüzlerce yapımda yer alan Freed, sinema tarihinin en ünlü dedektiflerinden Columbo'yu ekrana taşıyan ilk oyuncu olarak da hatırlanır. Sanat hayatına Penn State Üniversitesi'nde öğrenciyken sahneye çıkarak başladı; 1942'de Broadway'de ilk kez izleyici karşısına geçti. İkinci Dünya Savaşı sırasında Amerikan ordusunda görev yapan ve Avrupa Cephesinde bulunan Freed, savaşın ardından 1945'te The Day Before Spring adlı Broadway müzikalinde rol aldı. 1947'den 1985'e kadar onlarca televizyon yapımında göründü; sinemaya ise beklenmedik biçimde bir müzikalle, 1947 yapımı Carnegie Hall ile adım attı. Televizyondaki en dikkat çekici rollerinden biri, Shane adlı dizide canlandırdığı kötü karakter Ryker oldu. Freed bu role özgün bir gerçekçilik katmıştı: sezona temiz traşlı başlayan oyuncu, haftalar geçtikçe sakalını uzatmış ve sezon boyunca bir daha traş olmamıştı. Columbo rolü, Freed'in kariyerindeki ilginç bir dönüm noktasıdır. Peter Falk'ın bu efsanevi karakteri üstlenmesinden yedi yıl önce, 1960'ta "Chevy Mystery Theatre"ın canlı yayınlanan bir bölümünde Dedektif Columbo'yu oynadı. Rolün sahnede daha önceki bir yorumcusu olan Thomas Mitchell'dı ve Columbo'ya özgü alışkanlıkların çoğunun oradan kaynaklandığı düşünülür. Freed'in daha düz, sadık bir yorumunda bu tuhaflıkların yalnızca birkaçı görünür olsa da, onun canlandırdığı haliyle karakter açıkça Columbo olarak tanınabiliyordu. Freed'in televizyon kariyeri son derece geniş kapsamlıdır. The Rifleman, Bonanza, Gunsmoke, The Big Valley, The Virginian, Mannix, Barnaby Jones, Charlie's Angels, Then Came Bronson, Run For Your Life, Get Smart, The Lucy Show, Hogan's Heroes, Voyage to the Bottom of the Sea, Dr. Kildare, Ben Casey, Perry Mason, Combat!, Petticoat Junction, The Outer Limits, Alfred Hitchcock Presents, Route 66, Ironside, The Green Hornet ve The Munsters gibi dizilerin birçoğunda — bazen birden fazla kez — rol aldı. Ayrıca T.H.E. Cat adlı dizinin bir bölümünde yönetmen koltuğuna oturdu. Sinema tarafında da çeşitli karakterleriyle akılda kalan Freed, No Way Out (1950)da ırkçı bir kulüp sahibini, Ma and Pa Kettle Go to Town (1950)da bir gangsteri, Halls of Montezuma (1951)de bir deniz piyadesi erini, Take the High Ground! (1953)te bir ordu çavuşunu ve Invaders From Mars (1953)te polis şefini canlandırdı. Stanley Kubrick'in Paths of Glory (Zafer Yolları, 1957) filmindeki Çavuş Boulanger rolü, kariyerinin en tanınan işlerinden biridir. Sonrasında Hang 'Em High (1968)de cellat, Wild in the Streets (1968)te Max'in babası, Madigan (1968)de cinayet bürosu amiri, There Was a Crooked Man... (1970)de eşcinsel bir hapishane gardiyanı ve Billy Jack (1971)de Bernard'ın babası olarak izleyici karşısına çıktı; son söz konusu filmde, Billy Jack'in "boş ver, keyfine bak" dercesine savurduğu sağ tekmeye yüzünün yanından hedef oldu. Freed 1986'da oyunculuğu bıraktı. 1994'te oğluyla birlikte gittiği bir balık avı tatili sırasında Kanada'da kalp krizi geçirerek 74 yaşında hayatını kaybetti.