Darío Moreno

Darío Moreno, asıl adı David Arugete olan (3 Nisan 1921, İzmir – 1 Aralık 1968), Türk-Yahut kökenli çok dilli bir şarkıcı, besteci, söz yazarı ve gitaristti. Kariyerini merkezi Fransa olan bir eksende kurdu; 1950'ler ve 1960'lar boyunca hem sahnede hem de sinema filmlerinde büyük üne ulaştı. Ona asıl şöhreti getiren ise 1961 tarihli "Brigitte Bardot" adlı şarkısı oldu. Kalabalık bir Yahudi ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Henüz çok küçük yaşta babasını kaybetti; Aydın'da tren istasyonunda çalışan babası trajik bir biçimde öldürüldü. Annesi onu İzmir'deki Sefarad yetimhanesi olan Nido De Guerfanos'a yerleştirdi ve burada dört yaşına kadar kaldı. İzmir'deki Yahudi okullarında ilköğrenimini tamamladıktan sonra gençlik yıllarında çok farklı işlerde çalıştı. Hayatını kazanırken eğitimini de sürdürmek için büyük çaba gösterdi. Şehrin tanınmış avukatlarının hukuk bürosunda çırak olarak işe başladı; zamanla burada kâtiplik yapacak düzeye getirildi. Akşamları ise İzmir Merkez Kütüphanesi'nde Fransızca çalışıyordu. Eline tesadüfen geçen bir gitarla da çalmayı öğrenmeye başladı; büyük ölçüde kendi kendine çalıştı, sadece tanıdıklarından zaman zaman ders alarak bu becerisini geliştirdi. İkinci bir iş olarak Bar Mitzva törenlerinde şarkı söylemeye başladı. Yirmili yaşlarının başında, özellikle İzmir'in Yahudi cemaati içinde tanınan bir ses haline gelmişti. Türk Ordusu'ndaki askerlik hizmeti sırasında çeşitli garnizonlarda subay lojmanlarında şarkıcılık yaptı ve bu dönemde müziğe daha çok yöneldi. Terhis olduktan sonra memleketinde gerçek anlamda ilk profesyonel müzik performansına başladı; bu fırsat, ordudaki yıllarında kurduğu bağlantılar aracılığıyla gerçekleşti. Müzikle para kazanmaya başlayınca İzmir'in görece varlıklı Yahudi mahallesi Karataş'a taşındı; şehrin simgelerinden biri olan ve yükselen kıyıdan üst bölgeye geçişi sağlayan tarihi Asansör'e çıkan sokaktaki bir eve yerleşti. Bugün o sokak, onun mirası olarak Dario Moreno Sokağı adını taşımaktadır. Aşırı hareketli bir mizaca sahip olan Darío Moreno, 1 Aralık 1968'de Atatürk Havalimanı'nda trajik bir biçimde hayatını kaybetti. Paris'te vereceği bir konser için uçağına yetişmeye çalışırken gecikmişti; ayrıca Paris'te düzenlenecek ilk "Türk Gecesi" etkinliğine katılmayı da planlıyordu. Uçuş personeli, kendi takdiriyle uçağa binmesine izin vermedi ve çıkan sert tartışma Moreno'nun kalp krizi geçirmesine yol açtı. Sadece 47 yaşındaydı. Vasiyetine göre İzmir'de defnedilmek istiyordu; ancak annesi Madam Roza'nın kararıyla İsrail'in Holon kentine gömüldü.