Brahim Hadjadj

Cezayirli oyuncu Brahim Hadjadj (31 Ocak 1934, Médéa – 8 Mart 1996, Cezayir), sinema tarihinin en etkili politik filmlerinden biriyle adını ölümsüzleştiren bir sanatçıdır. Oyunculuk eğitimi ya da sahne deneyimi olmaksızın kariyerine, İtalyan yönetmen Gillo Pontecorvo'nun 1966 yapımı "Cezayir Savaşı" (La Battaglia di Algeri) ile başlar. O sırada 32 yaşında olan Hadjadj, filmde Cezayirli devrimci kahraman Ali Ammar'ın (1930-1957), daha çok "Ali La Pointe" lakabıyla tanınan figürün başrolünü üstlenir. Yapım, 1966'da Venedik Film Festivali'nde Altın Aslan dahil birçok ödül ve adaylık kazanır; Pontecorvo ise en iyi yönetmen Oscar'ını 1979'da alır. Filmin dünya çapında yankı bulması, Hadjadj'i bir anda Cezayir'in parlak yüzü ve ülkenin bir numaralı oyuncusu haline getirir. Fransız medyasının sansürlediği, Fransız sömürge ordusunun "pasifizasyon kampanyaları" adı altındaki uygulamalarını tüm dünyaya gözler önüne seren bu yapım sayesinde, Cezayirlilerin zihninde Hadjadj kalıcı olarak "Ali La Pointe" ile özdeşleşir. Altmışların ortasında eşitlikçi bir dünyanın mümkün olduğuna inanan gençliğin isyankâr kahramanı ve gözde ikonu olur. Role seçilmesi etrafında ise bir mitoloji gelişir: Rivayete göre Pontecorvo, Cezayir'deki Tantonville kafesinin terasında otururken Hadjadj'i tesadüfen görür ve role davet eder. Bu "vahşi casting" hikâyesinin doğruluğu tartışmalı olsa da, yönetmenin belgesel kadar gerçekçi olmasını istediği sinemasında aradığı doğallığı, spontaneliği ve zarafeti Hadjadj'de bulduğu kesindir. "Cezayir Savaşı" sonrası gölgeden ışığa geçen Hadjadj, bu ani şöhrete hazırlıksız yakalanır. Dramatik eğitimi ve ilkel düzeyde okul bilgisiyle, ne yönlendirilen ne himaye edilen biri olarak basının peşinde koştuğu, kültürel düzeyini aştığını düşündüğü sorularla boğuşur. Yeni statüsüne rağmen hayatını, günü birlik yaşamaya devam eder. Pontecorvo'nun ona "Queimada" (1969) filmindeki antikolonyal devrimci José Dolores rolünü düşünmesi ise kaderin cilvesi olur: Kariyerini yönetecek bir menajeri olmayan ve saatine güvenilmeyen Hadjadj, prodüksiyon şirketinde böyle bir büyük proje için riskli oyuncu algısı yaratır. Oyuncuya ulaşamayan ekip, rolü Marlon Brando ile başrolü paylaşacak Kolombiyalı Evaristo Márquez'e verir. Hadjadj kariyerine dönemin büyük isimleriyle devam eder: 1967'de Luchino Visconti'nin "Yabancı" filminde, 1969'da Ahmed Rachedi'nin "L'Opium Et Le Bâton"unda Omar rolünde, 1971'de Amar Laskri'nin "Patrouille À l'Est"inde, 1974'te yine Rachedi'nin "The Finger in the Gear"ında, 1975'te Mohammed Lakhdar-Hamina'nın kült filmi "Chronique Des Années De Braise"inde ve 1986'da Mahmoud Zemmouri'nin "The Roaring Years of the Twist"ında Si Omar olarak karşımıza çıkar. Doksanlı yıllarda, Cezayir'in "karanlık on yılı" olarak anılan dönemde, başkentte ve ülke genelinde bombalı saldırılar artar; kültür kurumlar için öncelik olmaktan çıkar, tehdit altındaki aydınlar, gazeteciler ve sanatçılar ülkeyi terk eder. Hadjadj'ın Cezayir başkentinin banliyösündeki Cherarba mahallesinde geçen son yılları zorlu geçer. Beyin tümörü teşhisi konan oyuncu, yurtdışındaki ameliyat için gerekli fonların toplanmasına vakit bulamadan, 8 Mart 1996'da Cezayir'de hayata veda eder.